NAS คืออะไร? รู้จักระบบจัดเก็บข้อมูลบนเครือข่ายฉบับเข้าใจง่าย

หลายบ้านและสำนักงานเริ่มมองหาวิธีจัดเก็บไฟล์ให้เข้าถึงได้จากหลายเครื่องพร้อมกัน และคำตอบที่มักถูกพูดถึงบ่อยคือ NAS แต่หลายคนก็ยังสงสัยว่า NAS คืออะไร กันแน่ ต่างจากฮาร์ดดิสก์ธรรมดาหรือบริการ Cloud อย่างไร บทความนี้จะพาไปทำความเข้าใจตั้งแต่หลักการพื้นฐาน ไปจนถึงข้อดีที่ทำให้ NAS เป็นที่นิยมมากขึ้นเรื่อยๆ

NAS คืออะไรกันแน่

NAS ย่อมาจาก Network Attached Storage คืออุปกรณ์จัดเก็บข้อมูลที่เชื่อมต่อเข้ากับเครือข่ายโดยตรง แทนที่จะเสียบกับคอมพิวเตอร์เครื่องใดเครื่องหนึ่งเหมือนฮาร์ดดิสก์ภายนอกทั่วไป ตัวเครื่อง NAS มักบรรจุฮาร์ดดิสก์ตั้งแต่หนึ่งลูกขึ้นไป พร้อมระบบปฏิบัติการขนาดเล็กที่ทำหน้าที่บริหารจัดการไฟล์ ทำให้ทุกอุปกรณ์ในเครือข่ายเดียวกัน ไม่ว่าจะเป็นคอมพิวเตอร์ โน้ตบุ๊ก หรือมือถือ สามารถเข้าถึงไฟล์เดียวกันได้พร้อมกันผ่านระบบเครือข่ายภายในหรืออินเทอร์เน็ต

NAS ทำงานอย่างไร

เพื่อให้เข้าใจว่า NAS คืออะไรได้ชัดเจนขึ้น ลองดูขั้นตอนการทำงานคร่าวๆ ดังนี้

1. เครื่อง NAS เชื่อมต่อเข้ากับเราเตอร์หรือสวิตช์ในเครือข่ายผ่านสายแลน
2. ผู้ใช้งานเข้าถึงเครื่อง NAS ผ่านโปรแกรมหรือเว็บเบราว์เซอร์ โดยใช้ที่อยู่ IP หรือชื่อโดเมนภายในเครือข่าย
3. ระบบปฏิบัติการภายใน NAS จัดการสิทธิ์การเข้าถึง แบ่งโฟลเดอร์ และดูแลการอ่านเขียนข้อมูลบนฮาร์ดดิสก์
4. หากตั้งค่าให้เข้าถึงจากภายนอกได้ ผู้ใช้งานยังสามารถเปิดไฟล์บน NAS ได้แม้อยู่นอกบ้านหรือสำนักงาน ผ่านอินเทอร์เน็ต

NAS ต่างจากฮาร์ดดิสก์ภายนอกและ Cloud อย่างไร

หลายคนสับสนระหว่าง NAS กับฮาร์ดดิสก์ภายนอกหรือบริการ Cloud เพราะดูเหมือนใช้เก็บไฟล์เหมือนกัน แต่ความจริงแล้วต่างกันชัดเจน ฮาร์ดดิสก์ภายนอกเชื่อมต่อกับคอมพิวเตอร์เพียงเครื่องเดียวในแต่ละครั้ง ต้องถอดเสียบเพื่อย้ายไฟล์ระหว่างเครื่อง ในขณะที่ NAS อยู่บนเครือข่ายตลอดเวลา ให้หลายอุปกรณ์เข้าถึงพร้อมกันได้ ส่วน Cloud นั้นข้อมูลถูกเก็บไว้บนเซิร์ฟเวอร์ของผู้ให้บริการภายนอก ต้องเสียค่าบริการรายเดือนตามพื้นที่ใช้งาน แต่ NAS เป็นการลงทุนซื้อครั้งเดียวและควบคุมข้อมูลได้เองทั้งหมดโดยไม่ต้องพึ่งพาผู้ให้บริการรายอื่น

ตารางเปรียบเทียบแบบง่าย

คุณสมบัติ	NAS	ฮาร์ดดิสก์ภายนอก	Cloud Storage
เข้าถึงพร้อมกันหลายเครื่อง	ได้	ไม่ได้	ได้
ควบคุมข้อมูลเอง	เต็มที่	เต็มที่	จำกัด
ค่าใช้จ่ายระยะยาว	ลงทุนครั้งเดียว	ลงทุนครั้งเดียว	จ่ายรายเดือน
เข้าถึงจากนอกบ้าน	ได้ (ตั้งค่าเพิ่ม)	ไม่ได้	ได้ทันที

ข้อดีของการใช้ NAS

หลายบ้านและองค์กรเลือกใช้ NAS ด้วยเหตุผลหลายประการ

• แชร์ไฟล์ได้ง่าย ทุกคนในบ้านหรือทีมงานเข้าถึงไฟล์เดียวกันได้พร้อมกันโดยไม่ต้องส่งไฟล์ไปมา
• สำรองข้อมูลอัตโนมัติ ตั้งค่าให้คอมพิวเตอร์หรือมือถือสำรองไฟล์ขึ้น NAS ตามตารางเวลาที่กำหนดได้
• ระบบ RAID ป้องกันข้อมูลสูญหาย เครื่อง NAS ส่วนใหญ่รองรับการทำ RAID ที่ช่วยให้ข้อมูลยังอยู่แม้ฮาร์ดดิสก์ลูกใดลูกหนึ่งเสีย
• ต่อยอดใช้งานได้หลากหลาย เช่น เป็นเซิร์ฟเวอร์สตรีมมิ่งไฟล์วิดีโอในบ้าน หรือรันแอปพลิเคชันเสริมอื่นๆ ได้ในตัว

ใครควรใช้ NAS

NAS เหมาะกับครอบครัวที่มีไฟล์ภาพและวิดีโอจำนวนมากต้องการที่เก็บส่วนกลาง รวมถึงธุรกิจขนาดเล็กถึงกลางที่ต้องการแชร์ไฟล์ภายในทีมโดยไม่ต้องเช่าพื้นที่ Cloud รายเดือน หรือทีมที่ต้องการควบคุมความปลอดภัยของข้อมูลด้วยตัวเองมากกว่าฝากไว้กับผู้ให้บริการภายนอก

หากสนใจอ่านเพิ่มเติมเกี่ยวกับการจัดเก็บข้อมูลบน Cloud สามารถดูได้ใน บทความ Cloud Computing คืออะไร ของเรา หรือศึกษาข้อมูลเชิงเทคนิคเพิ่มเติมจาก คำอธิบาย NAS ของ Synology

สรุป

โดยสรุปแล้ว NAS คืออุปกรณ์จัดเก็บข้อมูลที่เชื่อมต่อเข้ากับเครือข่ายโดยตรง ให้หลายอุปกรณ์เข้าถึงไฟล์เดียวกันได้พร้อมกัน ต่างจากฮาร์ดดิสก์ภายนอกที่ใช้ได้ทีละเครื่อง และต่างจาก Cloud ที่ต้องเสียค่าบริการรายเดือน การเข้าใจหลักการเบื้องหลังนี้จะช่วยให้ตัดสินใจได้ง่ายขึ้นว่า NAS เหมาะกับการใช้งานที่บ้านหรือองค์กรของคุณหรือไม่