ถ้าเคยได้ยินนักพัฒนาพูดถึงคำว่า “Container” หรือเห็นโลโก้ปลาวาฬสีฟ้าบนตู้คอนเทนเนอร์อยู่บ่อยๆ นั่นก็คือ Docker นั่นเอง แต่หลายคนที่ไม่ได้อยู่ในสายพัฒนาซอฟต์แวร์ก็อาจยังสงสัยว่า Docker คืออะไร กันแน่ และทำไมถึงกลายเป็นเครื่องมือสำคัญของทีมพัฒนาซอฟต์แวร์ทั่วโลก บทความนี้จะพาไปทำความเข้าใจตั้งแต่หลักการพื้นฐาน ไปจนถึงข้อดีที่ทำให้ Docker ได้รับความนิยมอย่างแพร่หลาย
Docker คืออะไรกันแน่
Docker คือแพลตฟอร์มโอเพนซอร์สที่ใช้สำหรับสร้าง จัดเก็บ และรันแอปพลิเคชันในรูปแบบที่เรียกว่า Container โดย Container คือหน่วยซอฟต์แวร์ที่บรรจุทั้งโค้ดของแอปพลิเคชัน ไลบรารีที่จำเป็น และการตั้งค่าต่างๆ ไว้ในแพ็กเกจเดียวกัน ทำให้แอปพลิเคชันสามารถทำงานได้เหมือนเดิมไม่ว่าจะรันบนเครื่องคอมพิวเตอร์เครื่องไหน หรือระบบปฏิบัติการแบบใดก็ตาม แนวคิดหลักของ Docker คือการแก้ปัญหาคลาสสิกที่นักพัฒนามักเจอคือ “โค้ดรันได้บนเครื่องผม แต่ทำไมไม่รันบนเครื่องอื่น”
Docker ทำงานอย่างไร
เพื่อให้เข้าใจว่า Docker คืออะไรได้ชัดเจนขึ้น ลองดูขั้นตอนการทำงานคร่าวๆ ดังนี้
- นักพัฒนาเขียนไฟล์ที่เรียกว่า Dockerfile ซึ่งระบุขั้นตอนการติดตั้งแอปพลิเคชันและสิ่งที่จำเป็นทั้งหมด
- Docker สร้าง Image จาก Dockerfile ซึ่งเปรียบเสมือนพิมพ์เขียวของแอปพลิเคชัน
- เมื่อสั่งรัน Image นั้น Docker จะสร้าง Container ขึ้นมาเป็นสภาพแวดล้อมที่แยกตัวออกจากระบบหลัก แต่ยังใช้ Kernel ของระบบปฏิบัติการเครื่องนั้นร่วมกัน
- แอปพลิเคชันทำงานภายใน Container นั้น โดยไม่กระทบหรือถูกกระทบจากซอฟต์แวร์อื่นบนเครื่องเดียวกัน
Docker ต่างจาก Virtual Machine อย่างไร
หลายคนสับสนระหว่าง Docker กับ Virtual Machine (VM) เพราะดูคล้ายกันในแง่การแยกสภาพแวดล้อมการทำงาน แต่ความจริงแล้วทั้งสองทำงานต่างกันมาก VM จำลองฮาร์ดแวร์ทั้งชุดและต้องติดตั้งระบบปฏิบัติการแยกของตัวเองในแต่ละเครื่องเสมือน ทำให้ใช้ทรัพยากรมากและเปิดใช้งานช้ากว่า ในขณะที่ Container ของ Docker ใช้ Kernel ของระบบปฏิบัติการเครื่องแม่ร่วมกัน ทำให้มีขนาดเล็กกว่า เปิดใช้งานได้เร็วกว่ามาก และใช้ทรัพยากรน้อยกว่าอย่างชัดเจน
ตารางเปรียบเทียบแบบง่าย
| คุณสมบัติ | Docker Container | Virtual Machine |
|---|---|---|
| ขนาด | เล็ก | ใหญ่กว่ามาก |
| เวลาเริ่มทำงาน | เร็วมาก (วินาที) | ช้ากว่า (นาที) |
| การใช้ทรัพยากร | น้อย | มาก |
| ระบบปฏิบัติการ | ใช้ Kernel ร่วมกับเครื่องแม่ | แยกระบบปฏิบัติการของตัวเอง |
ข้อดีของการใช้ Docker
ทีมพัฒนาซอฟต์แวร์จำนวนมากเลือกใช้ Docker ด้วยเหตุผลหลายประการ
- สภาพแวดล้อมเดียวกันทุกที่ ลดปัญหาโค้ดทำงานได้บนเครื่องหนึ่งแต่ใช้ไม่ได้บนอีกเครื่อง
- ปรับขนาดระบบได้ง่าย เพิ่มหรือลดจำนวน Container ตามปริมาณงานได้อย่างรวดเร็ว
- แยกส่วนแอปพลิเคชันชัดเจน แต่ละบริการทำงานแยกกันใน Container ของตัวเอง ทำให้ดูแลและอัปเดตง่ายขึ้น
- เหมาะกับสถาปัตยกรรม Microservices ที่แบ่งระบบใหญ่ออกเป็นบริการย่อยหลายตัวทำงานร่วมกัน
ใครควรใช้ Docker
Docker เหมาะกับทีมพัฒนาซอฟต์แวร์ที่ต้องการความสม่ำเสมอระหว่างสภาพแวดล้อมพัฒนา ทดสอบ และใช้งานจริง รวมถึงองค์กรที่ต้องการนำระบบขึ้น Cloud หรือใช้สถาปัตยกรรม Microservices นอกจากนี้ยังเหมาะกับทีมที่ต้องการทดลองติดตั้งซอฟต์แวร์หลายเวอร์ชันบนเครื่องเดียวโดยไม่ให้กระทบกัน เช่น การทดสอบฐานข้อมูลหลายเวอร์ชันพร้อมกัน
หากสนใจอ่านเพิ่มเติมเกี่ยวกับการนำระบบขึ้น Cloud สามารถดูได้ใน บทความ Cloud Computing คืออะไร ของเรา หรือศึกษาข้อมูลเชิงเทคนิคเพิ่มเติมจาก เอกสารทางการของ Docker
สรุป
โดยสรุปแล้ว Docker คือแพลตฟอร์มที่ใช้สร้างและรันแอปพลิเคชันในรูปแบบ Container ซึ่งเบากว่าและเร็วกว่า Virtual Machine แบบดั้งเดิม ช่วยให้แอปพลิเคชันทำงานได้สม่ำเสมอไม่ว่าจะรันบนเครื่องไหน การเข้าใจหลักการเบื้องหลังนี้จะช่วยให้ทีมพัฒนาและองค์กรตัดสินใจได้ง่ายขึ้นว่าควรนำ Docker มาใช้ในระบบงานของตัวเองอย่างไร