หลายคนใช้เครื่องปริ้นท์กันแทบทุกวัน ไม่ว่าจะพิมพ์เอกสารที่บ้านหรือที่ทำงาน แต่น้อยคนจะรู้ว่า เครื่องปริ้นท์ทำงานอย่างไร กว่าที่ตัวอักษรและภาพในคอมพิวเตอร์จะกลายมาเป็นหน้ากระดาษที่จับต้องได้จริง บทความนี้จะพาไปดูตั้งแต่ขั้นตอนแรกที่กดปุ่ม Print ไปจนถึงกระดาษที่ออกมาจากเครื่อง พร้อมเปรียบเทียบเทคโนโลยียอดนิยมอย่างอิงค์เจ็ทและเลเซอร์ให้เห็นภาพชัดเจนขึ้น
ภาพรวมของเครื่องปริ้นท์ทำงานอย่างไรตั้งแต่ต้นจนจบ
ก่อนจะลงลึกในแต่ละเทคโนโลยี ลองดูภาพรวมกว้างๆ ก่อนว่ากระบวนการพิมพ์มีขั้นตอนอะไรบ้าง
- คอมพิวเตอร์ส่งไฟล์เอกสารหรือรูปภาพที่ต้องการพิมพ์ไปยังไดรเวอร์ของเครื่องปริ้นท์
- ไดรเวอร์แปลงข้อมูลให้อยู่ในรูปแบบที่เครื่องปริ้นท์เข้าใจ เช่น ภาษา PCL หรือ PostScript
- เครื่องปริ้นท์รับข้อมูลผ่านสาย USB, เครือข่าย หรือ Wi-Fi แล้วประมวลผลด้วยหน่วยความจำภายในเครื่อง
- กลไกการพิมพ์ภายในเครื่อง ไม่ว่าจะเป็นหัวพ่นหมึกหรือดรัมเลเซอร์ เริ่มทำงานสร้างภาพลงบนกระดาษ
- กระดาษถูกดึงผ่านกลไกป้อนกระดาษ พิมพ์เสร็จแล้วส่งออกมาทางช่องรับกระดาษ
ทั้งหมดนี้เกิดขึ้นภายในไม่กี่วินาที แต่รายละเอียดของแต่ละขั้นตอนจะต่างกันไปตามชนิดของเครื่องปริ้นท์
เครื่องปริ้นท์อิงค์เจ็ททำงานอย่างไร
เครื่องปริ้นท์อิงค์เจ็ท (Inkjet) เป็นชนิดที่พบได้บ่อยที่สุดตามบ้านเรือน หลักการทำงานคือหัวพิมพ์จะพ่นหยดหมึกเหลวขนาดจิ๋วลงบนกระดาษโดยตรงตามตำแหน่งที่กำหนด หยดหมึกแต่ละหยดมีขนาดเล็กระดับพิโคลิตร ทำให้ภาพที่ได้มีความละเอียดสูงและไล่เฉดสีได้สวยงาม เหมาะกับงานพิมพ์ภาพถ่ายหรือเอกสารที่มีสีสันหลากหลาย ข้อจำกัดคือหมึกอาจแห้งช้ากว่าและมีต้นทุนหมึกต่อแผ่นสูงกว่าเมื่อพิมพ์ปริมาณมาก
เครื่องปริ้นท์เลเซอร์ทำงานอย่างไร
ต่างจากอิงค์เจ็ท เครื่องปริ้นท์เลเซอร์ใช้หลักการทางไฟฟ้าสถิตและความร้อน โดยแสงเลเซอร์จะยิงไปที่ดรัมทรงกระบอกเพื่อสร้างประจุไฟฟ้าตามรูปแบบตัวอักษรหรือภาพที่ต้องการ จากนั้นผงหมึก (Toner) จะถูกดึงดูดไปเกาะบนดรัมตามประจุที่สร้างไว้ ก่อนที่ดรัมจะกลิ้งผงหมึกลงบนกระดาษ แล้วให้ความร้อนสูงหลอมผงหมึกให้ติดแน่นกับกระดาษถาวร วิธีนี้ทำให้พิมพ์ได้เร็วกว่า ต้นทุนต่อแผ่นถูกกว่าเมื่อพิมพ์จำนวนมาก และตัวอักษรคมชัด จึงเป็นที่นิยมในสำนักงานที่ต้องพิมพ์เอกสารปริมาณมากเป็นประจำ
ตารางเปรียบเทียบแบบง่าย
| คุณสมบัติ | อิงค์เจ็ท | เลเซอร์ |
|---|---|---|
| ความเร็วในการพิมพ์ | ปานกลาง | เร็ว |
| ต้นทุนต่อแผ่น (พิมพ์มาก) | สูงกว่า | ถูกกว่า |
| ความคมชัดของตัวอักษร | ดี | คมชัดมาก |
| เหมาะกับงานสี/ภาพถ่าย | ดีมาก | ปานกลาง |
| ราคาเครื่องเริ่มต้น | ถูกกว่า | สูงกว่า |
ส่วนประกอบสำคัญที่ทำให้เครื่องปริ้นท์ทำงานได้
ไม่ว่าจะเป็นชนิดไหน เครื่องปริ้นท์ทุกเครื่องมักมีส่วนประกอบหลักที่ทำงานร่วมกัน ได้แก่
- หัวพิมพ์หรือดรัม ทำหน้าที่สร้างภาพหรือตัวอักษรลงบนกระดาษ
- กลไกป้อนกระดาษ ดึงกระดาษจากถาดเข้าสู่กระบวนการพิมพ์ทีละแผ่น
- หน่วยความจำและวงจรควบคุม ประมวลผลข้อมูลที่ส่งมาจากคอมพิวเตอร์ก่อนสั่งให้กลไกพิมพ์ทำงาน
- มอเตอร์และเฟือง ควบคุมการเคลื่อนที่ของหัวพิมพ์หรือดรัมให้ตรงตำแหน่ง
ทำไมเครื่องปริ้นท์บางเครื่องพิมพ์ช้าหรือภาพเพี้ยน
เมื่อเข้าใจแล้วว่าเครื่องปริ้นท์ทำงานอย่างไร ก็จะเข้าใจง่ายขึ้นว่าทำไมบางครั้งงานพิมพ์ถึงมีปัญหา เช่น หัวพิมพ์อิงค์เจ็ทอุดตันจากหมึกแห้งค้าง ทำให้สีขาดหายเป็นเส้น หรือดรัมเลเซอร์ที่เสื่อมสภาพจนภาพเพี้ยนเป็นลาย นอกจากนี้ไดรเวอร์ที่ไม่ตรงรุ่นหรือล้าสมัยก็อาจทำให้เครื่องประมวลผลข้อมูลผิดพลาดจนพิมพ์ออกมาไม่ตรงกับที่ตั้งค่าไว้ได้เช่นกัน
หากสนใจอ่านเพิ่มเติมเกี่ยวกับการเลือกซื้ออุปกรณ์สำนักงานอื่นๆ สามารถดูได้ใน บทความแนะนำอุปกรณ์สำนักงานสำหรับธุรกิจ SME ของเรา หรือศึกษาข้อมูลเชิงเทคนิคเพิ่มเติมจาก คำอธิบายเทคโนโลยีการพิมพ์ของ HowStuffWorks
สรุป
โดยสรุปแล้ว เครื่องปริ้นท์ทำงานอย่างไรนั้นขึ้นอยู่กับเทคโนโลยีที่ใช้เป็นหลัก ไม่ว่าจะเป็นการพ่นหยดหมึกเหลวแบบอิงค์เจ็ท หรือการใช้ประจุไฟฟ้าและความร้อนหลอมผงหมึกแบบเลเซอร์ แต่ทั้งสองแบบล้วนต้องผ่านขั้นตอนรับคำสั่งพิมพ์ ประมวลผลข้อมูล และสร้างภาพลงบนกระดาษเหมือนกัน การเข้าใจหลักการเบื้องหลังนี้จะช่วยให้เลือกเครื่องปริ้นท์ให้เหมาะกับการใช้งาน และแก้ปัญหาเบื้องต้นได้ง่ายขึ้นเมื่อเครื่องมีปัญหา